Z Nami możesz więcej

Prawa i obowiązki pracownika młodocianego


Podstawowym aktem prawnym regulującym sprawy zatrudniania pracowników młodocianych jest ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (zasadniczo znowelizowana w 1996r.), zawierająca Dział IX w całości poświęcony kwestiom młodocianych pracowników.

Co powinieneś wiedzieć będąc pracownikiem młodocianym?

Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie osiągnęła jeszcze pełnoletności tj. nie przekroczyła 18 roku życia. Pracownicy młodociani stanowią grupę zatrudnionych, w stosunku do której przepisy prawa przewidują odmienną regulację czasu pracy, prawa do urlopów, zasad rozwiązywania umów o pracę, zasad wynagradzania oraz zasad świadczenia pracy.Pracodawca jest obowiązany zawrzeć z młodocianym na piśmie umowę w celu przygotowania zawodowego. Umowa taka powinna w szczególności określać:
• rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy),
• czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
• sposób dokształcania teoretycznego,
• wysokość wynagrodzenia.

Nauka zawodu trwa nie krócej niż 36 miesięcy. Rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej
w celu przygotowania zawodowego dopuszczalnej jest tylko w razie:
• nie wypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się, pomimo stosowanych środków wychowawczych,
• ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,
• reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej kontynuowanie przygotowania zawodowego,
• stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe.

Czas pracy pracownika młodocianego:

• Czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę,
• Czas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę,
• Do czasu zajęć młodocianego wlicza się czas nauki, w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych.  Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca zobowiązany jest wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut, wliczaną do czasu pracy,
• Młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej (pomiędzy godzinami 22.00 a 6.00)
• Przerwa w pracy młodocianego obejmująca porę nocną powinna trwać nieprzerwanie nie mniej niż 14 godzin
• Młodocianemu przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę.

Obowiązki pracownika młodocianego wobec pracodawcy i zakładu pracy

Młodociany pracownik zobowiązany jest:
• dążyć do jak najlepszych wyników w pracy i nauce,
• przestrzegać czasu i porządku pracy ustalonych przez pracodawcę,
• przestrzegać przepisów BHP oraz p/pożarowych,
• wypełniać systematycznie obowiązek dokształcania,
• odnosić się z szacunkiem do przełożonego i przestrzegać zasad koleżeńskiej współpracy,
• przystąpić do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zakończeniu nauki.

Obowiązki pracodawcy w stosunku do pracownika młodocianego

Pracodawca zobowiązany jest:
• zatrudnić i szkolić młodocianego zgodnie z programem praktycznej nauki zawodu, przeprowadzać szkolenia BHP - wstępne, stanowiskowe, okresowe,
• kierować młodocianego na badania lekarskie i ponosić koszty z tym związane,
• zaopatrzyć młodocianego w przewidziany na danym stanowisku sprzęt ochrony osobistej, odzież ochronną i roboczą, środki czystości,
• zaopatrzyć młodocianego w narzędzia pracy, materiały i inne potrzebne urządzenia,
• stosować się do obowiązujących przepisów w ochronie pracy i zdrowia młodocianych,
• kontrolować wykonywanie przez młodocianego obowiązku dokształcania teoretycznego,
• pokryć koszty egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe zdawanego przez młodocianego w pierwszym wyznaczonym terminie.

Zakres pracy młodocianego pracownika

Zatrudnienie pracowników młodocianych dozwolone jest wyłącznie przy pracach objętych programem praktycznej nauki zawodu . Z uwagi na szczególną, prawną ochronę pracy młodocianego ustalono listę rodzajów prac, przy których zabronione jest zatrudnianie młodocianych. Mowa tutaj o wykazie prac wzbronionych określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dn. 24 sierpnia 2004r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac. Wykas tych prac zawarty jest w załączniku do rozporządzenia.
W przepisach tych ustalono także zezwolenia na zatrudnienie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac wzbronionych, pod warunkiem, iż są to prace niezbędne do odbycia przygotowania zawodowego.  

Urlopy wypoczynkowe:

• Młodociany uzyskuje z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy prawo do urlopu w wymiarze 12 dni roboczych. Jeżeli młodociany uczęszcza do szkoły należy mu go udzielić w okresie ferii szkolnych,
• Z upływem roku pracy młodociany uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 26 dni roboczych. Jednakże w roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat, przysługuje mu 20 dni roboczych urlopu,
• Pracodawca jest obowiązany na wniosek młodocianego udzielić mu w czasie ferii szkolnych i wakacji urlopu.

Wynagrodzenie:

Młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługuje wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym RP "Monitor Polski"
Stosunek wynagrodzenia wynosi:
• w pierwszym roku nauki - nie mniej niż 4%
• w drugim roku nauki - nie mniej niż 5%
• w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6%

Zasady i tryb przeprowadzania egzaminu z nauki zawodu.

Nauka zawodu u rzemieślnika kończy się egzaminem sładanym przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej. Pracownik młodociany jest zobowiązany do przystąpienia do egzaminu. Wniosek o dopuszczenie do egzaminy czeladniczego składany jest bezpośrednio w izbie rzemieślniczej, lub za pośrednictwem Cechu. Koszty egzaminu zdawanego przez młodocianego w pierwszym wyznaczonym terminie w całości pokrywa pracodawca.
Zarówno egzamin czeladniczy jak i mistrzowski przeprowadza się w dwóch etapach - praktycznym i teoretycznym.
  • etap praktyczny - zadania egzaminacyjne sprawdzające praktyczne umiejętności z zakresu kwalifikacji w danym zawodzie.
  • etap teoretyczny - dzieli się na część pisemną (sprawdzającą wiadomości i umiejętności związane z działalnością gospodarczą i zatrudnieniem), oraz część ustną (sprawdzającą wiadomości z zakresu kwalifikacji w danym zawodzie).

Kwalifikacje niezbędne do prowadzenie nauki zawodu pracowników młodocianych.

Zajęcia praktyczne z młodocianymi pracownikami mogą prowadzić pracodawcy, lub zatrudnieni pracownicy posiadający stosowne kwalifikacje zawodowe oraz pedagogiczne, a mianowicie:

kurs pedagogiczny dla instruktorów prakcycznej nauki zawodu
co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać,bądź:
  • świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
  • świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
  • świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, technikum kształcącego w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
  • dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lun dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.
 
Szczegółowych informacji związanych z kształceniem praktycznym uczniów naszych rzemieślników udziela Biuro Cechu Rzemiosł i Przedsiębiorczości w Dębicy.

Z dniem 25 maja 2018r. wchodzi w życie ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) zwanym RODO lub GDPR (General Data Protection Regulation).
Prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką Ochrony Danych Osobowych (RODO): Więcej informacji.
Wykorzystujemy informacje zapisane za pomocą plików cookies w celach reklamowych, statystycznych, uwierzytelniania użytkowników oraz dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. W przeglądarce istnieje możliwość zmiany ustawień zapisu plików "cookies". Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia oraz zgodę na ich wykorzystywanie. OK, rozumiem